SBR/XBRL: is gemiddelde prioriteit goed genoeg?

In de vorige blogpost met de titel “XBRL: waar zijn accountants bang voor” is ingegaan op de schrikbarende uitkomsten van een enquete over XBRL onder accountants en belastingadviseurs. Al wat eerder stond op www.accountancynieuws.nl een artikel over deze uitkomsten met de titel “XBRL geen prioriteit voor accountants en belastingadviseurs”. Deze titels geven enerzijds kort maar krachtig de status van XBRL bij accountants en belastingadviseurs op dat moment weer, anderzijds lijkt de laatste titel ook de indruk te willen wekken, dat het wel prioriteit zou moeten hebben. Of dat hoge, gemiddelde of lage prioriteit zou moeten zijn, staat er niet bij, dus daar wil ik in deze blogpost wat ideeën over geven.

Gemiddelde prioriteit is ook prioriteit

Naar mijn mening moeten we XBRL zeker niet laten liggen, maar moeten we er ook niet per definitie zo’n hoge prioriteit aan toekennen, dat het ten koste gaat van andere ontwikkelingen. SBR/XBRL is zeker van groot belang, maar dat zijn meer ontwikkelingen. In elk geval moet er een duidelijke keuze worden gemaakt over de manier, waarop binnen het eigen kantoor moet worden omgegaan met SBR. Het maken van deze keuze moet mijns inziens overigens wel een hoge prioriteit krijgen. In dat licht is het wel een beetje typisch ‘des accountants’ dat uit het onderzoek blijkt, dat 84% van de organisaties, die de vragenlijst hebben ingevuld, nog helemaal geen beslissing heeft genomen over een ontwikkeling, die zo’n grote impact kan gaan hebben. Als ik kijk naar de belangrijkste redenen, waarom nog geen besluit is genomen, verbaast dat lijstje me niet:

  • De klanten vragen er (nog) niet om: dit komt niet echt proactief over, terwijl de meeste accountantsorganisaties dat volgens hun website wel zijn.
  • Onvoldoende informatie over het gebruik van XBRL en de mogelijkheden: wanneer weten we wel voldoende? Volgens mij is de enige manier om het echt te gaan begrijpen het gewoon aan de slag gaan in de vorm van een pilot. Overigens is via http://www.xbrlvooraccountants.nl/ inmiddels een praktisch en goed leesbaar handboek beschikbaar, wat al heel veel duidelijk kan maken.
  • Niet duidelijk of XBRL een succes wordt: we zouden er ook voor kunnen gaan als beroepsgroep om er een succes van de maken, maar dat klinkt wel eng en het resultaat is niet voor 100% gegarandeerd.

Samengevat geeft dit eigenlijk aan, dat accountants wel zeggen dat ze hun klanten willen helpen bij het ondernemen, maar dat ze geen beslissing durven nemen over hun eigen business. Een bewuste en duidelijke keuze is toch wel het minimum, wat cliënten van hun accountant mogen verwachten. Gelukkig was ten tijde van het onderzoek (januari 2010) wel een aanzienlijk deel van de deelnemers van plan om op niet al te lange termijn een beslissing hierover te namen, dus mogelijk zou een onderzoek nu een heel ander beeld laten zien.

Zou deze afwachtende houding komen door de angst voor omzetverlies, omdat de efficiency hiermee bijna onvermijdelijk (drastisch) zal verbeteren? De klap zou wel eens het hardst kunnen zijn bij de kantoren, die efficiencyverbetering altijd hebben uitgesteld, terwijl het voor de al efficiënt werkende kantoren wel meevalt. Lees verder

Advertenties

XBRL: waar zijn accountants bang voor?

Op 24 juni 2010 zijn de uitkomsten van een enquete over XBRL en SBR bekendgemaakt. De enquête is breed uitgezet onder de leden van beroepsorganisaties, zowel onder accountants als belastingadviseurs. Met schokkende uitkomsten. Een kleine greep:

53% van de ondervraagden besteedt geen aandacht aan XBRL, voor 92% van de ondervraagden heeft XBRL geen prioriteit. Ondanks dat geen aandacht wordt besteedt aan XBRL wordt wel geklaagd over de beschikbare informatie over XBRL en de mogelijkheden daarvan.  45% twijfelt of XBRL wel een succes wordt. Voor 64% is het feit dat klanten er (nog) niet om vragen een reden geen besluit te nemen over XBRL. Circa één derde van de ondervraagden vindt de invoering van XBRL te complex, te kostbaar of voert het niet in omdat het niet verplicht is.

Eigenlijk een prima samenvatting van de houding van allerlei beroepsgenoten die ik trof op bijeenkomsten rond dit thema. Helaas wel een beschamende graadmeter van de mate waarin in onze branche strategische visie, innovatiekracht en ondernemerschap aanwezig is.  Waar is de branche eigenlijk bang voor? Lees verder

Absolute transparantie en de kracht van de massa

Vorige maand verscheen in ‘De Accountant’ een mooi staaltje van out-of-the-box-denken door Nart Wielaart. In een helder en goed onderbouwd betoog (‘Van Lego kun je alles maken‘) stelde hij kortweg het volgende. Als je informatie volledig en op een uniforme manier (XBRL!) beschikbaar stelt, kan de kracht van de massa inzetten voor regulering, correctie en daarmee betrouwbaarheid. Als voorbeelden van dergelijke systemen worden Wikipedia, restaurantsite Iens.nl en open-source-software genoemd.  In een systeem van absolute transparantie vervallen de rollen van accountants en creditraters. Als voorbeelden van beschikbaarstellen van ruwe data wordt Freerisk.org genoemd en Data.gov genoemd. De eerste site stelt ruwe data ter beschikking van een aantal grote Amerikaanse bedrijven, de tweede deelt veel data van de Amerikaanse overheid. Helaas bleek bij het schrijven van dit blog de eerste site plat te liggen, te veel belangstelling?

Dit artikel heeft me behoorlijk getriggerd. Want dat een tendens is ontstaan naar meer transparantie, zoals ook beschreven wordt is niet te ontkennen. Toch maak ik graag een paar kanttekeningen bij het betoog. Lees verder

2010: Volop uitdagingen voor accountants!

2010 wordt opnieuw een jaar van volop uitdagingen voor de accountancy. In deze blog een weergave van de lopende ontwikkelingen en de uitdagingen die dit oplevert voor de accountant die actief is in de samenstelpraktijk. What’s going on?


SBR verandert de procesgang

De laatste tijd staan de verschillende media bol van allerlei ontwikkelingen die de huidige rol van de accountant raken. De bekendste en heel veelgenoemde is de ontwikkeling van XBRL en SBR. Deze ‘digitale taal’ voor allerlei vormen van financiële verslagen is al een oude hype. Vanaf 2005 is de taal en de toepassing in ontwikkeling. In 2009 krijgt de ontwikkeling van SBR een boost doordat de banken een fors statement maken: vanaf 1 april claimen zij klaar voor de ontvangst van financiële verslagen volgens de SBR-bankentaxonomie. SBR betekent concreet een andere output van het bestaande proces.

De opkomst van SBR leidt ook tot ontwikkeling bij softwareleveranciers. De komst van SBR leidt ertoe dat boekhoudpakketten ook SBR-bestanden kunnen genereren. Jaarrekeningsoftware als Caseware moet SBR kunnen importeren en na ‘veredeling’ kunnen exporteren. Voor het verzenden van SBR-bestanden, na een eventuele goedkeuring door de klant, is infrastructuur als een portal nodig deze aan te kunnen bieden bij de uitvragende partijen. Opmerkelijk is de onlangs gepresenteerde visie van Twinfield (online boekhoudpakket) op SBR: niet alleen zal Twinfield SBR-output gaan leveren, de ambitie van Twinfield is ook de beoordeling van de accountant middels checklisten en andere tools te ondersteunen en de definitieve rapportages te delen op een portal met de klant. Met deze visie ambieert Twinfield niet alleen een boekhoudpakket te zijn, maar ook de volgende schakels in het proces te faciliteren.


Deel van het accountantswerk staat ter discussie

Van diverse kanten blijkt dat een deel van de huidige werkzaamheden onder druk komt te staan. Allereerst het stevige statement van de banken geen waarde te hechten aan de samenstelverklaringen. Vandaag heeft het Europees Parlement lidstaten de mogelijkheid geboden de jaarrekeningverplichting voor kleine vennootschappen te schrappen. Daarnaast is al een tijd sprake van het mogelijk verhogen van de grenzen voor controleplicht. Bij de invoering van de nieuwe wet op de rechtspersonen vervallen allerlei verplichte verklaringen zoals de inbrengverklaring. Kortom, allemaal signalen dat een deel van de huidige werkzaamheden verminderen, vervallen of in een andere vorm terugkomen.

Wat is daarop uw antwoord?

De belangrijkste vraag bij de mooie huwelijksceremonie. Een antwoord dat de rest van je leven verandert. Eigenlijk is dat ook zo met de geschetste ontwikkelingen. Die vragen een antwoord dat wel eens het accountantsleven kan veranderen. Lees verder

Creditrating door accountants?

De afgelopen jaren is van diverse kanten aandacht besteed aan credit rating door accountants. Al vanaf 2008 wordt gesteld dat dit een aantrekkelijke aanvullende dienstverlening door accountants zou kunnen worden. Al eerder waren kritische geluiden te horen. Op 12 februari 2010 een duidelijk signaal van Peter Knuvers RA, verbonden aan de Rabobank (AN2-2010): “weinig nut van credit rating door accountants.” Een impressie van ontstaan van een tendens, de kritiek, de praktische bezwaren en de huidige status.


Wat is creditrating?
Creditrating is een algehele beoordeling van de kredietwaardigheid van een entiteit. Op dit moment zijn een klein aantal toonaangevende creditraters actief, zoals Moody’s en Standard & Poor’s die zich vooral richten op het beoordelen van kredietwaardigheid van grote ondernemingen. Sinds de invoering van Basel II in 2007 is voor banken de individuele inschatting van kredietwaardigheid en verlieskansen direct van belang voor de kosten van het ingezette kapitaal.


Ontstaan van een tendens
Al in 2006 wordt in AccountancyNieuws bericht over de komst van Basel II en de mogelijkheden voor accountants. In dit artikel adviseert Jan Wietsma ls accountant samen met de klant het gesprek aan te gaan met de bank over de huidige rating en de mogelijkheden tot verbetering. In december 2007 adviseert Jan Wietsma in AccountancyNieuws omscholing van accountants en medewerkers tot ‘Rating Advisor.’ Immers, nemen we deze ontwikkeling niet serieus, “zullen nieuwe concurrenten opstaan en de functie van het bestaansrecht van de accountant in het MKB verder uithollen.”
In april 2008 kondigt het SRA de samenwerking aan met URA, een Europees ratingagentschap. Doel van de samenwerking: aanbieden van infrastructuur voor het uitvoeren van ratings door (SRA-)accountants en daarmee beïnvloeden van het risicoprofiel van de klant, zodat deze de laagst mogelijke financieringskosten realiseert. Ook het NIVRA en NOvAA kondigden eind 2007 aan rating services te gaan ontwikkelen.
Al deze initiatieven, zoals mooi samengevat in een artikel in De Accountant in 2008, hebben tot op heden tot weinig zichtbare resultaten geleid. Na de eerste persberichten zie ik, twee jaar verder, geen publicaties met wapenfeiten meer. Enige recente ontwikkeling is de start van een 4-maandse opleiding op Nyenrode tot Credit Rating Advisor (vanaf september 2009).


Kritiek
Vanaf het begin zijn ook kritische geluiden te horen geweest. In april 2008 noemt Marcel Pheiffer in zijn weblog de creditrating door accountants een ‘proefballon die snel zal overdrijven.’ Voornaamste kritiekpunten: in hoeverre is de accountant onafhankelijk bij deze bepaling en in hoeverre is de accountant ook echt deskundig op dit gebied? Bezwaren die gedeeld worden door diverse ondervraagden in een groot artikel in De Accountant van april 2008. In september 2008 wordt in de De Accountant dieper ingegaan op de rol van de accountant als MKB-raters. Naast de kansen en voordelen, zoals geschetst bij het ontstaan van een tendens is ook al kritiek zichtbaar: “Klanten en accountants moeten wel beseffen dat banken andere modellen en verklarende variabelen gebruiken dan accountants in de rating-systemen die zij gebruiken. Ook zullen de gewichten van de variabelen vaak anders zijn.” Dit punt wordt ook herhaald in het interview met Peter Knuvers RA. Banken hebben ieder een eigen ratingsysteem, dat niet openbaar is. Banken zullen zelf op basis van deze ratings, de eigen rekenmodellen en databases met ervaringscijfers tot het prijzen van financieringen komen. De rol van de accountant is in dit proces marginaal. Knuvers stelt: richt je als accountant op de betrouwbaarheid van de gegevens in de SBR-sets.