And it all came together

 

Donderdag 9 december 2010 was het feest in Delft. Het feest van de transparantie. Het 3e #tuacc hervormingsfestival was neergestreken in het ontzettend mooie pand van Exact langs de A13. En de combinatie van liefde en passie voor het accountantsvak met een goede verzorging van de inwendige mens waren de garantie voor een productieve avond.

Pand van Exact in Delft, locatie voor 3e Tweetup
Pand van Exact in Delft, locatie voor 3e Tweetup

De sessie werd geopende door Pieter de Kok met een terugblik van de activiteiten van #tuacc in de afgelopen periode. Reactie op rapport van Barnier is ingediend,  bestuur NIVRA is bezocht, De Accountantsdag kwam voorbij, reacties op plan van aanpak NBA gaat gestalte krijgen. En ga zo maar door. Deze opbouwende lijn zal wel vastgehouden moeten worden om het momentum te blijven benutten. Verder zal de #tuacc-groep scherp moeten blijven op het scherp zijn! Daarna hield Geert Mikkers een korte presentatie over zijn ervaringen met accountants, waardoor hij ongewild deskundige van accountancy is geworden.

De hoofdmoot van de avond bestond uit de 5 deelsessies die onder leiding stonden van de teamcaptains Wilco Schellevis, Marcel Spoelstra, Bas Oude Reimer, Joris Joppe en Ronald Oenema. Hierbij een impressie in een notedop.

 

IT en Accountancy
De afstand tussen accountancy en IT is in de praktijk nog veel te groot. Om het systeem heen controleren blijkt voor accountants nog steeds een optie te zijn. Wel alle informatie uit een financieel systeem gebruiken en vervolgens niet bezien hoe deze informatie tot stand is gekomen. En als al aandacht aan het geautomatiseerde systeem wordt gegeven, krijgen we al snel te maken met het fenomeen van elkaar niet begrijpende accountants en EDP-auditors. Kortom, werk aan de winkel om hier verandering in aan te brengen! Hierbij zijn onder andere de volgende punten genoemd:

  • Awareness creeëren door te publiceren over fouten in de controle die met de juiste werkzaamheden met betrekking tot IT-audit voorkomen konden worden

    Breakout sessie IT en Auditing

  • De opleiding accountancy niet meer insteken op 10% van alle ondernemingen die met COBIT en ITIL werken, maar op de 90% waarbij application controls en logische toegangsbeveiliging begrepen en getest moeten kunnen worden.
  • De markt verwacht van accountants een bepaald niveau van controle op ICT, goed om eens te gaan meten wat ze daadwerkelijk verwacht en of de accountant daaraan voldoet
  • Geven van gastcolleges met uitwerking van controle-aanpak door het systeem heen en praktische inzet van data-analyse als controlemiddel.
  • Kortom, Keep It Short and Simple, hands on en vakgenoten bewust maken 

 

Permanente educatie
Over de lamlendigheid van PE-verplichting is al veel gezegd. De vraag is hoe het dan wel moet. Marcel Spoelstra zal hier vanuit #tuacc gaan participeren in de commissie van het NBA die de PE-verplichting tegen het licht gaat houden. Hierbij zullen concrete punten worden meegenomen, zoals het verplicht stellen van cursussen IT-audit, kennisdeling gaan belonen met PE-punten, openbaar maken van  gevolgde cursussen per accountant en geen overloop van PE-punten naar een volgende periode.

Zo'n 50 passionisten waren aanwezig tijdens de 3e Tweetup

Presentatie mooiste vak naar doelgroep
Bij de communicatie naar het maatschappelijk verkeer proberen accountants altijd hun onafhankelijkheid boven alle twijfel te verheffen. De vraag is of dit terecht is. Nog altijd is de klant degene die betaald voor de dienstverlening. En die klant gaat met de zekerheid die aan zijn informatie is toegevoegd de markt op om bijvoorbeeld zijn costs of capital te verlagen. Oftewel, de klant van de accountant is de ondernemer, daar is de accountant niet geheel onafhankelijk van. En de gebruikerskring van de voor de klant gecontroleerde informatie is veel breder dan alleen de klant. Daar zal de accountant in zijn controle rekening mee moeten houden. Is dat het einde van Limperg? Nee hoor, hij krijgt alleen een #tuacc-petje op.

Welke beroepsregels moeten worden aangepast
Bij de aanpassing van beroepsregels lijkt de discussie te gaan verzanden in alles wat niet kan. We zijn bij het IFAC aangesloten, we hebben te maken met internationale standaarden die we moeten respecteren en Europa bepaalt een bijna alles in de regelgeving. De vraag is alleen wel hoe we de principle based regelgeving nog op de specifieke Nederlandse situatie kunnen toespitsen. Dit onderwerp vraagt nog wel wat bezinning, voordat hier concrete ideeën naar boven gaan komen.

Mouwen opstropen en aan de slag!

NV COS 4410
Bij dit onderwerp werd onder andere vastgesteld dat de toetsing door NOvAA en NIVRA wel eens scherper zou kunnen zijn als dat de regelgeving is ingestoken. Ook bij de richtlijn over het samenstellen van jaarrekeningen (NV COS 4410) lijkt dit fenomeen zich voor te doen, waarbij door diverse toetsers ook met diverse maten gemeten lijkt te worden. De keuze voor aansluiting bij bijvoorbeeld het SRA is vrijwillig, zij mag ook strenger toetsen om de kwaliteitsstandaard waar zij voor staat te waarborgen. In de gevallen van wettelijke toetsing wordt echter veel meegehuild met de wolven in het bos, maar lijkt een accountant niet snel voor zijn werk in te gaan staan. Ook hier mag passie en trots op het uitgevoerde werk best een plaats gaan krijgen. Het is maar de vraag of het gebrek daaraan wijst op het daadwerkelijke gebrek in geleverde kwaliteit of dat het lamlendige berusting is.

Verlichte denker

Kort beschreven plannen zullen door de groepsdeelnemers worden uitgewerkt. De plannen zullen dan op www.tuacc.nl worden gepresenteerd en dan voor de bredere groepsdiscussie beschikbaar zijn. Als mijn verwachting wordt bevestigd, worden er veel concrete punten van aanpak gepresenteerd. Het niet willen vervallen in een 10-puntenlijstje is inmiddels vaak genoemd. Maar vanuit een brede heroriëntatie op het beroep voortdurend komen met concrete actiepunten is onontbeerlijk voor het realiseren van deze hervorming.

Advertenties

Houston, we have a problem: een beroep in crisis

In april 1970 gaat het mis in ruimteveer Apollo 13. Zwevend in de ruimte explodeert een zuurstoftank en heeft de bemanning een acuut probleem. Terwijl de bemanning in de ruimte zweeft wordt in Houston alles gedaan het ruimteveer weer op de aarde te krijgen. Onderstaand fragment, uit de Oscarwinnende film ‘Apollo 13,’ laat zien dat op beslissende crisismomenten open leiderschap en nieuwe, out-of-the-box ideeën nodig zijn. Immers ‘failure is not an option!’

Dit verhaal en met name dit fragment hebben alles te maken met ons beroep in crisis. Een explosie van negatieve berichten over de accountancy alleen al in de laatste 6 weken. Een kritisch AFM-rapport over kwaliteit van de Big4-kantoren, een kritisch interview over kwaliteit bij kleinere kantoren, kritische berichtgeving in het FD en forse statements in het green paper van Barnier. Ook de inhoudelijke reacties van het NIVRA, reacties van Kamerleden en meningen van al dan niet zelfverklaarde deskundigen –of ze nu terecht zijn of niet- stemmen droevig. De crisis lijkt compleet.

Juist daarom is het nu tijd voor actie. Tijd ons beroep weer te laten landen in de maatschappij. Maar niet als een beroep dat zich beroept op wetten en regels en niet begrepen wordt. Een beroep dat pro-actief uit eigen kracht zich ontwikkelt naar een zichtbaar relevante functie in het maatschappelijk verkeer. Een beroep dat communiceert met het maatschappelijk verkeer en ook de percepties kan managen. Een beroep dat een stevige basis kent in wetenschap, opleiding, ethiek en innovatie. Een beroep dat wordt uitgeoefend door goed opgeleide, integere professionals met plezier in hun vak. Een beroep dat ik nog lang wil blijven uitoefenen!

Als u dit gevoel deelt, denk dat mee over die toekomst! Discussieer hier en op de verschillende podia en laat juist dit geluid horen. Laat horen wat je van de huidige situatie vindt en waar je verbetering ziet. Of bezoek de eerste, spontane brainstormsessie aanstaande vrijdag 22 oktober bij Coney in Rotterdam, georganiseerd op initiatief van Pieter de Kok (Waarom? Klik hier! Aanmelden via DM aan @ConeyNL).

XBRL: waar zijn accountants bang voor?

Op 24 juni 2010 zijn de uitkomsten van een enquete over XBRL en SBR bekendgemaakt. De enquête is breed uitgezet onder de leden van beroepsorganisaties, zowel onder accountants als belastingadviseurs. Met schokkende uitkomsten. Een kleine greep:

53% van de ondervraagden besteedt geen aandacht aan XBRL, voor 92% van de ondervraagden heeft XBRL geen prioriteit. Ondanks dat geen aandacht wordt besteedt aan XBRL wordt wel geklaagd over de beschikbare informatie over XBRL en de mogelijkheden daarvan.  45% twijfelt of XBRL wel een succes wordt. Voor 64% is het feit dat klanten er (nog) niet om vragen een reden geen besluit te nemen over XBRL. Circa één derde van de ondervraagden vindt de invoering van XBRL te complex, te kostbaar of voert het niet in omdat het niet verplicht is.

Eigenlijk een prima samenvatting van de houding van allerlei beroepsgenoten die ik trof op bijeenkomsten rond dit thema. Helaas wel een beschamende graadmeter van de mate waarin in onze branche strategische visie, innovatiekracht en ondernemerschap aanwezig is.  Waar is de branche eigenlijk bang voor? Lees verder

Absolute transparantie en de kracht van de massa

Vorige maand verscheen in ‘De Accountant’ een mooi staaltje van out-of-the-box-denken door Nart Wielaart. In een helder en goed onderbouwd betoog (‘Van Lego kun je alles maken‘) stelde hij kortweg het volgende. Als je informatie volledig en op een uniforme manier (XBRL!) beschikbaar stelt, kan de kracht van de massa inzetten voor regulering, correctie en daarmee betrouwbaarheid. Als voorbeelden van dergelijke systemen worden Wikipedia, restaurantsite Iens.nl en open-source-software genoemd.  In een systeem van absolute transparantie vervallen de rollen van accountants en creditraters. Als voorbeelden van beschikbaarstellen van ruwe data wordt Freerisk.org genoemd en Data.gov genoemd. De eerste site stelt ruwe data ter beschikking van een aantal grote Amerikaanse bedrijven, de tweede deelt veel data van de Amerikaanse overheid. Helaas bleek bij het schrijven van dit blog de eerste site plat te liggen, te veel belangstelling?

Dit artikel heeft me behoorlijk getriggerd. Want dat een tendens is ontstaan naar meer transparantie, zoals ook beschreven wordt is niet te ontkennen. Toch maak ik graag een paar kanttekeningen bij het betoog. Lees verder

Het Trojaanse paard van McAfee

Het verhaal van Troje is bij de meesten onder ons wel bekend. Na een jarenlange strijd stonden de Grieken nog steeds tegen de torenhoge en onneembare muren van Troje aan te kijken. Gelukkig hadden de Grieken Odysseus in hun midden die een list bedacht, namelijk het bouwen van een reusachtig houten paard gevuld met soldaten. Op een prachtige ochtend zagen de Trojanen een verlaten strand voor hun poort. Geen Griek te bekennen, behalve een houten paard dat een geschenk van de Grieken voor Pallas Athene bleek te zijn.

De Trojanen waren verheugd dat de Grieken zich eindelijk hadden teruggetrokken! Tegen de onheilspellingen in van Cassandra (vandaar: Cassandrasyndroom!) haalden de Trojanen het paard binnen de stadsmuren en vierden een overwinningsfeest. Later die nacht slopen Griekse soldaten uit het paard en openden de poorten waar de reeds verzamelde Griekse legers Troje binnen stroomden en de stad vernietigden. En zo was het einde van Troje een feit.

Wie had kunnen bedenken dat ongeveer 3200 jaar later het begrip Trojaans paard een veel gebruikte term in de wereld van automatisering zou zijn? En dan wel onder de noemer “kwaadaardige software”. Uiteindelijk werken de Trojaanse IT paarden volgens het zelfde principe: een gebruiker installeert een, in zijn of haar ogen, onschuldig programma. Echter in dit programma is een stuk kwaadaardige software verwerkt die, eenmaal binnen, vernietigend uit kan halen! In het ergste geval kan dit het einde van je systeem als gevolg hebben….. Zie hier de vergelijking met de Trojaanse oorlog. Lees verder

Van beeldverklaring naar bewegend-beeld-verklaring

Weg met dat oudbollige gedoe op papier, we gaan nu eens laten zien waar we echt voor staan! Dat moet de directie van SharePeople wel gedacht hebben toen de accountant weer het lijstje aanleverde met de wettelijk verplichte items voor het jaarverslag. En die directieboodschap laten zien is goed gelukt! Over 2008 werd nog een 21 pagina’s tellend jaarverslag opgesteld, wat niet onaardig oogde. Maar eerlijk is eerlijk, het Jaarverslag over 2009 in de vorm van een film is een stuk boeiender. Op Accountancynieuws.nl was te lezen dat de directie “alleen voor de accountant nog een paar zaken op papier heeft moeten zetten, maar ook dat zou volledig op film moeten kunnen volgend jaar”.

Het jaarverslag over 2009 zal SharePeople best wat extra tijd gekost hebben. Het kort en bondig overbrengen van de activiteiten over het afgelopen jaar, de huidige ontwikkelingen en de toekomstvisie van een onderneming is vaak een stuk lastiger dan het op het eerste gezicht lijkt. Toch geeft dit jaarverslag 2009 ongeveer net zo’n beeld van de onderneming als de pdf-versie over 2008. Hoewel je wel snel van begrip moet zijn om de cijfermatige opstellingen in een aantal seconden op je in te laten werken. Het jaarverslag sluit wat meer aan bij de belevingswereld van alle dag in deze 21e eeuw. Die wereld is te omschrijven als beeldcultuur, geen lappen tekst, en we laten geen moment onbenut om onszelf te promoten. ‘Het oog wil ook wat’ is inmiddels vervangen door ‘wat wil het oog niet?’. Daarom zou het best eens kunnen zijn dat voor de grotere en maatschappelijk georiënteerde ondernemingen het jaarverslag in deze vorm op korte termijn de standaard wordt. Lees verder

Twinfield Masterclass: een impressie

Ja, ik ben op de Twinfield Masterclass geweest van afgelopen dinsdag. Belangrijkste reden? Twinfield heeft een goed verhaal te vertellen. Ook een goede reden: ik ben de mensen van Twinfield gaan waarderen: bevlogen, commercieel en een goed gevoel bij de accountancybranche. De serie masterclasses van Twinfield staan in het teken van het ‘Vooruitstrevend denken’-programma. Geen onbekend programma voor mij. In deze serie van masterclasses werd nu het thema ‘transparantie’ behandeld. Een thema dat juist voor vooruitstrevende accountants een uiterst relevant thema is. Kortom, genoeg inspiratie voor een blog!

Masterclass Twinfield in inspirerende omgeving MediaPlaza Utrecht

Evenals de vorige locatie (vooruitstrevend jaren ’30 sanatorium in Hilversum, check) is door Twinfield een hippe locatie gezocht en gevonden in het Mediaplaze in Utrecht (de vergaderzalen en bar). Het programma was afwisselend. Keynote-spreker Hans Voorn van Jaap.nl, de uitdager van gevestigde orde van makelaars hield een inspirerende speech over de parallellen tussen de makelaarswereld en de accountanycbranche. Belangrijke items in zijn presentatie: diensten aanbieden in heldere, transparante deeldiensten en efficiency in je proces. En last but not least: praten met klanten! Lees verder

Integratie van IT in de audit-aanpak voor het MKB

Niet nieuw is de toenemende automatiseringsgraad van MKB-bedrijven. In toenemende mate worden de bedrijfsprocessen geautomatiseerd en vaak geintegreerd in veelomvattende ERP-pakketten. Binnen het MKB wordt gebruik gemaakt van webwinkels, die rechtstreeks gekoppeld zijn aan de systemen van een MKB’er.

Geen nieuws dus. Het mag ook geen nieuws zijn dat deze ontwikkelingen ook de controleaanpak van de accountant in het MKB raken. De accountant die in veel gevallen niet of te weinig deze systemen betrok in de controleaanpak. De geschetste ontwikkelingen gaan deze houding vrijwel onmogelijk maken.

Binnen accountantsopleidingen wordt aandacht besteed aan de verschijningsvormen van IT. Ook wordt aandacht besteed aan IT in binnen de interne beheersing en binnen de controleaanpak van de accountant. Daarnaast is er al jarenlang een opleiding tot IT-auditor, die professionals opleidt tot het auditen en certificeren van (onderdelen van) geautomatiseerde omgevingen. Ook niets nieuws dus.

Toch worstelen veel accountantskantoren met de vraag hoe de IT in de auditaanpak te verwerken. Een deel van de accountants onderkent het probleem eenvoudigweg (nog) niet en controleert eenvoudigweg om de computer heen. De IT-auditors, die tenslotte hebben doorgeleerd, zien alle IT-aspecten in de reguliere accountantscontrole vooral als hùn domein. Zij weten er alles van, dat moet je niet aan die accountants overlaten. Zij zien het liefst een integrale rol voor de IT-auditor in de hele controle (met de budgettaire gevolgen van dien). En… de vers afgestudeerde accountants blijken toch niet allemaal zoveel te hebben opgestoken van de IT-componenten. Lees verder

Twitterende accountants, een spetterend idee?

Wat een gek woord eigenlijk: twitteren. Dat is het kwetteren van Engelstalige vogels. In Nederland gebruiken we de uitdrukking wel eens dat het door al het gekakel een kippenhok lijkt. Een aardige Nederlandse variant van twitteren zou daarom best wel ‘kakelen’ kunnen zijn. Echt heel erg positief komt de term niet op me over, meer een beetje inhoudsloos. Is kakelen wel iets voor accountants?

Het medium Twitter is een vluchtig medium. Geschikt om de meest simpele gedachte uit te breiden tot een reusachtige omvang van 140 tekens. Ook geschikt om het meest professionele denkwerk voor degene die het ter harte wil nemen te vereenvoudigen tot een uiterst hapklaar en ogenschijnlijk eenvoudig berichtje. Het grote voordeel blijft toch wel dat het geen verplichtingen schept om een fervent follower van iemand te zijn. Mocht er tussen alle wijze woorden een domme opmerking zitten, reageren is nooit verplicht. Anderzijds is ook waar, dat als er tussen alle nonsens een onmiskenbaar intelligente opmerking waarneembaar is, deze zonder enige schroom ter harte mag worden genomen.

Ondanks de uiterst onpersoonlijke en binaire communicatiewijze van nullen en enen, mag Twitter zich met recht een sociaal medium noemen. Het brengt mensen dichter bij elkaar door de mogelijkheid te bieden om te communiceren, anderen te laten weten wat je denkt en wat je bezighoudt en kennis te delen.

Is dit een medium waar accountants hun voordeel mee kunnen doen? Lees verder

Personal finance in control met Yunoo.nl

Hoe goed heeft de Nederlander zijn persoonlijke financien op orde? Heel slecht volgens een recent onderzoeksrapport van het Nibud:

Een kwart van de Nederlanders spaart nooit en nog eens een kwart spaart alleen als er geld overblijft. De helft van de Nederlanders heeft onvoldoende geld achter de hand om tegenvallers te kunnen opvangen. Daarnaast maakt vier van de vijf Nederlanders geen overzicht van de toekomstige uitgaven en houdt een kwart van de Nederlanders nooit bij waar het geld blijft. Nog eens een kwart van de Nederlanders staat iedere maand rood en meer dan een derde heeft een (niet-hypothecaire) lening.

Dit zijn schokkende uitkomsten. Van Jan Modaal tot en met ondernemers, iedereen lijkt te worstelen met het op orde houden van de persoonlijke financiën. Een belangrijke hobbel is dat het niet de leukste klus is zelf alle uitgaven op een rij te zetten. Deze week liep ik zelf tegen een mooie online-oplossing aan: Yunoo.nl. Onderstaand kort mijn ervaringen nadat ik (grondig als ik ben 😉 ) vanaf 1 januari 2009 al mijn mutaties heb ingelezen.

Het importeren van de bankmutaties gaat gemakkelijk. Vanuit internetbankieren (vrijwel alle banken en formaten worden ondersteund) maak je een download aan van de bankmutaties, die je vervolgens upload naar Yunoo. De stappen worden inzichtelijk weergegeven en toegelicht. Een aanzienlijk deel van de transacties wordt automatisch gekoppeld aan de ingerichte categorieën, in mijn geval 65%. De resterende 35% kost de meeste energie. De niet-gecategoriseerde transacties zijn met behulp van een menu of ‘drag-and-drop’ eenvoudig te koppelen. Soortgelijke transacties kunnen gelijk ook worden meegekoppeld. Deze sessie duurde mij voor zo’n 15 maanden bij elkaar een uur. Met het importeren en categoriseren van de bankmutaties is de basis gelegd voor de kracht van Yunoo:

  • Dashboards voor alle mogelijke weergaven
  • Makkelijk terugzoeken tot op transactieniveau
  • Verloop van de rekeningsaldi beoordelen
  • Eigen uitgavenpatroon vergelijken met landelijke gemiddelden (je kunt je doelgroep specifiek aangeven)
  • Inregelen van budgetten, maandelijks beoordelen van je ‘ budgetresultaten’

Lees verder

Open source software: een aantal mooie voorbeelden

Een van de meest opmerkelijke ontwikkelingen die tot stand zijn gebracht door internet, is de opkomst van zogeheten open source software. Software die door heel veel mensen wordt ontwikkeld en (vrijwel) gratis ter beschikking wordt gesteld. Open source software is een mooi voorbeeld van de ‘Google economie’ zoals beschreven in het boek: ‘Wat zou Google doen’ van Jeff Jarvis.


Wat is open source?
Open source software is software waarvan de broncode (de programmeertaal) vrij toegankelijk is voor iedereen. Iedereen kan de broncode downloaden en bewerken. Via platforms op internet, zoals Sourceforge.net, vormen gebruikers van deze software groepen. Binnen deze groepen wordt de software continue verder ontwikkeld en wordt maximaal gebruik gemaakt van de ervaringen en programmeerinspanningen van de gebruikers.
De software wordt gratis ter beschikking gesteld aan gebruikers, soms is registratie op het platform verplicht. Doordat toch vraag is naar ondersteuning en onderhoud van de software, zijn partijen actief die servicecontracten aanbieden op de opensourcesoftware.