Meer specialisatie in het accountancyonderwijs!

Op de zonovergoten 29 april vond op Nyenrode Business Universiteit een symposium van de VAS in het teken van ‘Internationalisering en specialisatie van het accountantsonderwijs.’ Een indrukwekkende sprekerslijst wisten de ruim honderd bezoekers mee te nemen in de visies op de toekomst van het accountancy-onderwijs. De leiding van ‘éminence grise‘ Jules Muis was scherp en humoristisch. De bezoekers namen graag de gelegenheid zowel tijdens als na de bijdragen van de sprekers het debat aan te gaan. Een verlevendiging van de middag, die soms zelfs het karakter kreeg van een brainstormsessie.

Als organisator was het symposium voor de VAS, als belangbehartiger van accountancystudenten, een uitgelezen kans de eigen standpunten onder de aandacht te brengen van veel aanwezige ‘onderwijsbobo’s.’ De door de VAS neergezette visie leek voornamelijk te stoelen op de volgende twee uitgangspunten:

  • Een student moet zonder achterstand in studie of stage in periode in het buitenland kunnen werken en studeren
  • Een student moet zonder de RA-kwalificatie te verliezen vóór het afronden van de studie kunnen switchen naar het bedrijfsleven of een andere werkomgeving

Absoluut behartenswaardige aspecten voor de VAS. Al had ik mijn smaak misschien meer urgentie gegeven aan de studeerbaarheid van de opleiding, de stuwmeren aan vertragingen rond de twee scriptiemomenten, de bureaucratische praktijkstage of de (oldschool, want in mijn VAS-bestuurstijd al populaire) werk-studie-privebalans gekozen.

Internationalisering van het onderwijs als deelthema voor het symposium blijkt al snel te gaan over het praktische probleem van werken/studeren in het buitenland. Een probleem dat, gedurende het symposium, al opgelost werd verklaard door Leen Paape (Dean Nyenrode) en een vertegenwoordiger van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Wat betreft de opleiding dan, niet wat betreft de praktijkstage. Tsja, die stage…

Het tweede deelthema, de specialisatie in het onderwijs, wordt door de VAS als oplossing gezien voor de huidige situatie dat voor het behalen van de RA-titel eerst de accountancyopleiding en de praktijkstage in de accountantspraktijk moet worden afgerond. Praktijk is, volgens de VAS, dat kersverse RA’s snel na hun studie het bedrijfsleven ingaan. Waarom zou dit niet eerder kunnen? Als oplossing stelt de VAS een volledige splitsing voor tussen de wetenschappelijke accountancyopleiding en de beroepsopleiding voor. En passant wordt gesteld, onder andere gebaseerd op de huidige ingangsvereisten van het ‘common content project‘ en de criteria gesteld door de IAESB, dat de huidige masterdegree als niveauvereiste vervangen zou kunnen worden door een HBO (bachelor)-niveau. De opvolgend spreker, Leen Paape, is direct duidelijk over zijn mening over dit voorstel: dat gaat niet gebeuren. In een steeds complexer wordende wereld wordt het steeds belangrijker dat controlerende accountants over academisch werk (onderzoeksvaardigheden) en denk (modelmatig) niveau beschikken. Overigens lijkt mij dat een controlerend accountant nooit overgekwalificeerd kan zijn. En het scheiden van de twee componenten van de opleiding? Ik voorzie dan spoedig een nieuw VAS-thema: hoe kunnen we de overlap weghalen en de opleidingen harmoniseren….

Specialisatie toepassen in de accountantsopleiding is een thema waarover de meeste sprekers aardige ideeën hebben.  Door NIVRA-voorzitter Ruud Dekkers worden de ontwikkelingen bij de beroepsorganisatie rond dit onderwerp uiteengezet. Rondom de specialisatie zijn door de commissie-toekomst-RA-titel diverse suggesties gedaan. Door de fusie van NIVRA en NOVAA in de NBA is een gezamenlijke commissie die zich allereerst gaat bezighouden met de harmonisatie van de opleidingen. Wat mij doet vrezen welke termijn nodig is de interne issues op te lossen en weer naar de toekomst gekeken gaat worden.

Leen Paape nam de zaal op energieke wijze mee in de gedachtenvorming binnen Nyenrode over de accountantsopleiding. Naast een HBO-opleiding die zich richt op de niet-controlerende accountant in huidige samenstelpraktijk, ziet hij een volledige masteropleiding accountancy. Alleen deze opleiding zou moeten kwalificeren voor de controlerende bevoegdheid en RA-titel. Waarmee hij en passant deze titel als een opleidingstitel claimt. Specialisaties ziet Paape vooral in de vorm van executive masteropleidingen ‘on top of’ de reguliere opleiding, of nog beter (indien haalbaar), geïntegreerd in de laatste fase van de opleiding. Diverse sprekers geven aan dat specialisaties niet alleen op verschillende vakgebieden, zoals IT-auditing en operational auditing kan worden ingericht. Ook indeling naar de verschillende markten waarin accountants zich begeven: financiele instellingen, MKB, overheid, internal audit is wenselijk. Tijdens de discussies met de zaal werd van meerdere kanten de paralel getrokken met de medische wereld. Eerst een masteropleiding tot basisarts, vervolgens enkele jaren coschappen lopen, ervaring opdoen en aan alle specialismen ‘ruiken.’ Daarna een vervolgopleiding tot specialist, waarna de opleiding, geaccrediteerd door organisaties van specialismen, de titels en bevoegdheden toekennen als specialist. Een mooi voorbeeld van out-of-the-box-thinking, waarmee in mijn beleving zelfs de praktijkstage een zinvolle plaats krijgt.

Last but not least ontstond discussie over de vraag of de huidige opleiding voldoende aansluit bij de dagelijkse praktijk van de meeste openbaar accountants, namelijk dat deel dat werkt in het MKB. Door Jules Muis werd geopperd de rollen om te draaien en de hele opleiding opnieuw in te richten vanuit een focus op de MKB-praktijk en dan vanaf deze basis ‘door te groeien.’ Jules zaaide een mooie en uiterst zinvolle gedachte, ben benieuwd of dit ook succes gaat oogsten…

Kortom, de VAS heeft een boeiend symposium georganiseerd, waarin veel relevante huidige en toekomstige ontwikkelingen zijn gedeeld en bediscussieerd. Voor herhaling vatbaar!

Advertenties

4 reacties op “Meer specialisatie in het accountancyonderwijs!

  1. Beste Eelco,

    Erg goed stuk! Ik wil graag reageren op een klein stukje van je blog: ,,Absoluut behartenswaardige aspecten voor de VAS. Al had ik mijn smaak misschien meer urgentie gegeven aan de studeerbaarheid van de opleiding, de stuwmeren aan vertragingen rond de twee scriptiemomenten, de bureaucratische praktijkstage of de (oldschool, want in mijn VAS-bestuurstijd al populaire) werk-studie-privébalans gekozen”.

    In 2008 hebben wij (toen ook samen met het NIVRA) een symposium georganiseerd (RA van de toekomst) wat in het teken stond van de basisaccountant, werk-studie-privé combinatie en de praktijkopleiding.
    Mede n.a.v. dit symposium heeft de VAS zitting gehad in de commissie Basisaccountant, RA-titelcommissie en commissie toetsingssystematiek praktijkopleiding. Van de eerste twee commissies zijn de rapporten medio 2009 vastgesteld door het bestuur van het NIVRA. Het rapport over de stage is volgens mij begin 2010 verschenen. Het enige wat we dan nog niet geraakt hebben van jouw lijstje met suggesties is de problematiek omtrent de masterscriptie. Wij praten hier al zeer lange tijd met Nyenrode over. Uit diverse gesprekken met andere (accountancy)studieverenigngen, komt naar voren dat deze problematiek zich bijna alleen op Nyenrode afspeelt. Dit is dan ook de reden dat dit onderwerp zich niet leent voor een symposium.

    met vriendelijke groet,

    Arjan Wolbink
    VAS Symposiumcommissie

    • Beste Arjan,

      Je hebt gelijk, dat blijft een dilemma, voortdurende pijnpunten steeds weer benadrukken of ondanks dit een nieuw thema aansnijden. Wat niet wegneemt dat het een erg interactief en vruchtbaar symposium is geworden!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s